Đặt người lao động vào trung tâm phát triển ngành đường sắt

Cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm an toàn và nâng cao đời sống người lao động là yêu cầu được ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), nhấn mạnh tại Hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo VNR với đội ngũ nhân viên tuần đường, cầu, hầm và gác chắn diễn ra ngày 26/5.

Hội nghị có sự tham gia của 180 nhân viên hệ tuần gác đến từ 15 công ty cổ phần đường sắt - lực lượng đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ duy tu, bảo trì và giữ gìn an toàn giao thông đường sắt. Chương trình được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại 9 điểm cầu, trở thành diễn đàn để người lao động chia sẻ tâm tư, kiến nghị và cùng tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn trong thực tiễn công việc.

Phát biểu tại hội nghị, lãnh đạo VNR khẳng định người lao động hệ tuần gác chính là những "người giữ bình yên trên từng cung đường sắt", vì vậy mọi chính sách đổi mới và phát triển của ngành phải đặt sự an toàn, điều kiện làm việc và quyền lợi của người lao động vào vị trí trung tâm.

180 nhân viên hệ tuần gác của 15 công ty cổ phần đường sắt tham dự hội nghị đối thoại tại 9 điểm cầu.

Theo ông Hà Văn Thắng, Chủ tịch Công đoàn Đường sắt Việt Nam, toàn Tổng công ty hiện có gần 5.000 lao động làm nhiệm vụ tuần gác trên các tuyến đường sắt, gồm các vị trí: gác đường ngang, tuần đường, tuần cầu và tuần hầm, chiếm gần 1/5 tổng số CBCNV-LĐ toàn ngành. Đây là lực lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, ngày đêm âm thầm bảo vệ an toàn cho từng cung đường, từng chuyến tàu, góp phần tạo nên sự vận hành thông suốt và kết quả chung của ngành đường sắt.

Những năm qua, cùng với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, lãnh đạo chuyên môn và tổ chức công đoàn các cấp luôn quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cũng như điều kiện làm việc của người lao động. Nhiều chòi chắn, nơi làm việc đã được sửa chữa, nâng cấp; trang thiết bị được bổ sung; hệ thống nước sạch được đầu tư, cảnh quan môi trường được cải thiện theo hướng xanh - sạch - đẹp, bảo đảm an toàn và vệ sinh lao động. Những nỗ lực ấy đã góp phần giúp người lao động yên tâm bám nghề, gắn bó với từng cung đường sắt.

Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn, việc tiếp tục cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao thu nhập cho người lao động vẫn là nhiệm vụ cấp thiết. Chính vì vậy, nhân Tháng Công nhân và Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động năm 2026, hội nghị đối thoại được tổ chức như một diễn đàn cởi mở để lắng nghe, tháo gỡ khó khăn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, đồng thời tiếp thêm động lực để họ yên tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Tại hội nghị, người lao động từ các đơn vị đã tổng hợp 52 kiến nghị gửi tới lãnh đạo VNR, tập trung vào hai vấn đề lớn: Cải thiện điều kiện làm việc, giảm cường độ lao động và nâng cao thu nhập.

Giải đáp các kiến nghị, ông Trần Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc VNR cho biết thời gian qua Tổng công ty đã ưu tiên nguồn lực để sửa chữa khu làm việc, khu sinh hoạt, đầu tư trang thiết bị và trang cấp đầy đủ bảo hộ lao động nhằm nâng cao chất lượng môi trường làm việc cho cán bộ, công nhân viên.

Song song với đó, ngành đường sắt đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo để giảm áp lực công việc và nâng cao mức độ an toàn. Nhiều giải pháp đã được triển khai như lắp đặt cần chắn, dàn chắn điện tự động, camera giám sát tại các đường ngang và thiết bị giám sát hành trình tuần đường.

Trong thời gian tới, VNR sẽ tiếp tục yêu cầu các đơn vị tăng cường lắp đặt camera giám sát tại các điểm xung yếu, bổ sung hệ thống chiếu sáng ở khu vực khuất tầm nhìn hoặc vắng người nhằm bảo đảm an toàn cho nhân viên tuần đường. Đồng thời, Tổng công ty cũng đã báo cáo cấp có thẩm quyền để mở rộng áp dụng xe tuần đường và nghiên cứu triển khai các thiết bị cảnh báo sớm khi tàu đến gần, giúp người lao động thêm một lớp bảo vệ trong quá trình làm nhiệm vụ.

Những giải pháp này không chỉ hướng tới giảm cường độ lao động mà còn thể hiện cam kết của ngành đường sắt trong việc đặt sự an toàn và đời sống người lao động ở vị trí trung tâm của quá trình phát triển.

Nâng lương, đảm bảo thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng

Vấn đề tiền lương và thu nhập - mối quan tâm lớn của người lao động hệ tuần gác - cũng được lãnh đạo VNR dành nhiều thời gian trao đổi tại hội nghị.

Theo ông Trần Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc VNR, thống kê năm 2025 cho thấy toàn Tổng công ty có 1.054 lao động làm nhiệm vụ tuần đường và 3.666 nhân viên gác chắn đường ngang. Đây là lực lượng trực tiếp bảo đảm an toàn chạy tàu, làm việc trong điều kiện đặc thù với trách nhiệm cao và áp lực lớn.

Những năm qua, tiền lương từ nguồn ngân sách Nhà nước đã từng bước được điều chỉnh theo hướng tăng dần. Nếu năm 2022, công nhân tuần đường nhận khoảng 6 triệu đồng/tháng và nhân viên gác chắn khoảng 7 triệu đồng/tháng, thì đến năm 2026, mức lương đã được nâng lên khoảng 8,8 triệu đồng/tháng đối với công nhân tuần đường và khoảng 8 triệu đồng/tháng đối với nhân viên gác chắn.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo VNR, việc nâng cao thu nhập cho người lao động không thể chỉ trông chờ vào nguồn ngân sách mà cần sự chủ động từ chính các đơn vị. Ông Trần Anh Tuấn nhấn mạnh, trách nhiệm của lãnh đạo các công ty cổ phần đường sắt là phải bảo đảm chi trả đầy đủ tiền lương theo phương án giá đã được phê duyệt cho người lao động đủ công, đồng thời linh hoạt cân đối các nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh để bổ sung, cải thiện thu nhập cho lực lượng tuần gác.

Thực tế cho thấy, nhiều đơn vị đã có cách làm hiệu quả để nâng đời sống người lao động. Điển hình như Công ty CP Đường sắt Sài Gòn, nơi mức lương thực lĩnh của nhân viên tuần đường đã vượt 10 triệu đồng/người/tháng, còn nhân viên gác chắn đạt trên 9 triệu đồng/tháng.

Từ những mô hình tích cực này, lãnh đạo VNR đề nghị các đơn vị còn lại chủ động học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và tìm giải pháp phù hợp để từng bước nâng thu nhập cho người lao động. Bởi phía sau những con số tiền lương không chỉ là câu chuyện đời sống, mà còn là sự ghi nhận xứng đáng đối với những con người ngày đêm âm thầm giữ an toàn cho từng chuyến tàu và mỗi cung đường sắt.

Ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam yêu cầu các đơn vị hạ tầng tìm giải pháp nâng thu nhập cho người lao động hệ tuần gác.

Khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng tuần gác trong bảo đảm an toàn chạy tàu, góp phần nâng cao sản lượng, doanh thu vận tải và kết quả chung của toàn ngành đường sắt, ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch VNR nhấn mạnh yêu cầu phải đặt người lao động vào vị trí trung tâm của quá trình đổi mới và phát triển.

Theo ông Mạnh, để tháo gỡ khó khăn và chăm lo tốt hơn cho lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ trên tuyến, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các tổ chức đảng, công đoàn và đoàn thanh niên trong việc tìm giải pháp cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm an toàn và nâng cao thu nhập cho người lao động.

Người đứng đầu VNR yêu cầu lãnh đạo các đơn vị phải hành động bằng những giải pháp cụ thể ngay từ tháng 6/2026. Theo đó, thu nhập bình quân của người lao động phải tối thiểu đạt mặt bằng chung toàn khối, khoảng 10 triệu đồng/tháng đối với nhân viên gác chắn và từ 9-10 triệu đồng/tháng đối với lực lượng tuần đường, tuần cầu, tuần hầm, gác cầu và gác hầm.

Không dừng ở yêu cầu chung, Chủ tịch VNR nhấn mạnh tinh thần trách nhiệm và tính kỷ cương trong thực hiện. Những mô hình, cách làm hiệu quả đã áp dụng thành công tại một đơn vị cần nhanh chóng được nhân rộng trong toàn hệ thống; đơn vị triển khai chậm hoặc không đạt yêu cầu sẽ xem xét trách nhiệm người đứng đầu.

Cùng với cải thiện thu nhập, VNR xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là chìa khóa để thay đổi điều kiện lao động. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ không chỉ giúp giảm cường độ làm việc, tăng mức độ an toàn cho người lao động mà còn nâng cao năng suất, tạo thêm nguồn lực để cải thiện đời sống và thu nhập một cách bền vững.

Đối với những kiến nghị vượt thẩm quyền, lãnh đạo Tổng công ty cam kết sẽ tổng hợp, đề xuất giải pháp và báo cáo các cấp có thẩm quyền nhằm bảo đảm tối đa quyền lợi chính đáng cho người lao động.

Đề cập định hướng phát triển trong giai đoạn mới, ông Đặng Sỹ Mạnh cho biết Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sẽ chuyển sang mô hình tập đoàn, vừa thực hiện nhiệm vụ bảo trì mạng lưới đường sắt hiện hữu, vừa đảm nhận những nhiệm vụ mới đối với các tuyến đường sắt trong tương lai. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đổi mới không chỉ nằm ở cơ chế hay mô hình quản trị mà phải bắt đầu từ chính cơ sở sản xuất.

"Đổi mới phải thực chất và bắt đầu từ mỗi người lao động, mỗi cung, đội, trạm sản xuất; giữ vững Chính quy - Văn hóa - An toàn, tuân thủ nghiêm quy trình, quy phạm và các quy định pháp luật để bảo đảm an toàn tuyệt đối", ông Đặng Sỹ Mạnh nhấn mạnh.

Theo Kỳ Nam-Báo Xây Dựng