Chiều 24/9, liên Bộ Công Thương - Tài chính quyết định điều chỉnh giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu. Cụ thể, giá xăng E5RON92 tăng 1.258 đồng/lít, lên mức 26.397 đồng/lít; giá xăng E10RON95-III tăng 1.451 đồng/lít, không cao hơn 27.087 đồng/lít.

Giá dầu diesel cũng được điều chỉnh lên 30.497 đồng/lít, tăng 552 đồng/lít; dầu mazut tăng 276 đồng/kg, lên 19.472 đồng/kg.

Lý giải nguyên nhân giá xăng dầu đồng loạt tăng, Bộ Công Thương cho biết, thị trường xăng dầu thế giới trong kỳ điều hành này chịu tác động bởi nhiều yếu tố. Trong đó, Iran đã thông báo các điều kiện để nối lại đàm phán với Mỹ nhằm hướng tới chấm dứt xung đột; xung đột tại khu vực Trung Đông giữa lực lượng Houthi và Saudi Arabia có diễn biến phức tạp; xung đột giữa Nga với Ukraine tiếp diễn, tiếp tục nhằm vào cơ sở năng lượng của nhau.

Cơ quan điều hành cho biết những yếu tố trên khiến giá xăng dầu thành phẩm thế giới những ngày qua biến động, trái chiều giữa các mặt hàng, qua đó tác động đến giá xăng dầu trong nước.

Đáng chú ý, tính đến kỳ điều hành ngày 24/9, giá xăng đã có 4 lần tăng liên tiếp, với tổng mức tăng 4.634 đồng/lít đối với E5 và 4.485 đồng/lít đối với E10. Giá dầu diesel cũng có 3 lần tăng liên tiếp với mức tăng thêm 2.754 đồng/lít.

Hiện, giá xăng đã lên mức cao nhất kể từ cuối tháng 3. Theo đó, giá xăng E5 chỉ thấp hơn mức đỉnh ghi nhận hồi cuối tháng 3 là 3.717 đồng/lít; giá xăng E10 cách mức đỉnh (33.840 đồng) 6.753 đồng/lít.

Giá dầu diesel cũng lên mức cao nhất kể từ ngày 21/4, song vẫn thấp hơn mức đỉnh hồi đầu tháng 4 khoảng 14.291 đồng/lít.

Thời gian qua, đà tăng giá được kiềm chế bởi Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Cùng với đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 34 kéo dài thời gian miễn thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng (VAT) với mặt hàng xăng dầu đến ngày 30/9.

Nếu Nghị quyết số 34 không được gia hạn hoặc điều chỉnh, sau ngày 30/9, các chính sách miễn thuế nêu trên sẽ hết hiệu lực và nhiều khoản thuế đối với xăng dầu có thể trở lại mức trước thời điểm áp dụng chính sách.

Trước đó, giá mỗi lít xăng, dầu được cấu thành từ: giá CIF nhập khẩu xăng dầu thành phẩm (neo theo giá Platts Singapore), thuế tiêu thụ đặc biệt (xăng khoáng 10%, E5 8% và E10 7%, không áp dụng với dầu), thuế nhập khẩu 10%, thuế VAT 8% và thuế bảo vệ môi trường 1.000-2.000 đồng.

Ở thời điểm cuối tháng 6 khi đề xuất kéo dài thời gian miễn thuế nhập khẩu, VAT và thuế bảo vệ môi trường đến hết tháng 9, Bộ Tài chính ước tính giá xăng dầu trong nước có thể tăng mạnh 43-67,2% tùy loại, nếu các loại thuế với xăng dầu (trừ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng) khôi phục ngay về mức trước thời điểm chiến sự. 

Khi đó, CPI bình quân năm nay dự kiến tăng thêm khoảng 0,78 điểm phần trăm, ảnh hưởng tới mục tiêu kiềm chế lạm phát.

Sau ngày 30/9, Nghị quyết số 34 hết hiệu lực thi hành, nhiều loại thuế xăng dầu sẽ được khôi phục về mức cũ. Ảnh: Nam Khánh

Để tránh tác động mạnh đến giá hàng hoá dịp cuối năm, các chuyên gia cho rằng cần kéo dài việc miễn các loại thuế với mặt hàng xăng dầu, trong đó ưu tiên hỗ trợ giá với dầu diesel.

Bởi dầu diesel là nhiên liệu đầu vào quan trọng của vận tải đường bộ, đường sắt, đường biển cũng như nhiều loại máy móc phục vụ sản xuất. Khi giá diesel tăng sẽ tác động trực tiếp đến chi phí vận tải và sản xuất, qua đó gây sức ép lớn hơn lên lạm phát.

Nghị quyết số 34 của Chính phủ cũng nêu rõ, trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ điều chỉnh thời gian áp dụng các loại thuế để phù hợp với diễn biến thị trường xăng dầu, yêu cầu điều hành kinh tế vĩ mô.

Liên Bộ Công Thương - Tài chính hiện tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để thông báo giá xăng dầu phù hợp với diễn biến thị trường và kịp thời đề xuất Chính phủ, Thủ tướng các giải pháp bình ổn giá xăng dầu.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nếu có.

Theo Tâm An-VietNamNet