Chủ tịch UBND TP.HCM vừa có chỉ đạo về việc tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí, thúc đẩy chuyển đổi giao thông theo hướng xanh, bền vững và giải quyết các vấn đề liên quan đến công nhân, quan hệ lao động trong quá trình triển khai kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy trên địa bàn.

TP.HCM nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ người dân chuyển đổi phương tiện phát thải cao sang phương tiện xanh.

((Theo dự thảo đề án, việc kiểm soát khí thải phương tiện tại TP.HCM được tổ chức theo từng khu vực, loại phương tiện và mức độ tác động. TP.HCM dự kiến thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu vực lõi trung tâm và Khu đô thị mới Thủ Thiêm từ năm 2027; mở rộng phạm vi áp dụng từ năm 2029.

Đối với các khu vực còn lại, việc triển khai được thực hiện theo lộ trình dài hơn, dự kiến hoàn thành vào năm 2040. Đề án cũng đặt ra yêu cầu đầu tư hệ thống trạm sạc, tủ đổi pin và các hạ tầng cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch.))

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh giao thông đường bộ đang đóng góp tỷ lệ lớn trong tổng lượng phát thải một số chất ô nhiễm tại TP.HCM. 

Theo kết quả nghiên cứu được công bố tại hội nghị về kiểm soát khí thải phương tiện và phát triển giao thông xanh, giao thông đường bộ chiếm khoảng 88% lượng khí NOx, 99% khí CO, 79% khí SO2 và 88% lượng bụi phát thải trên địa bàn.

Nếu không có biện pháp can thiệp, lượng phát thải bụi mịn PM2.5 từ hoạt động giao thông đường bộ được dự báo tiếp tục gia tăng trong những năm tới.

Nhiều tài xế xe ôm công nghệ, shipper có thể chịu tác động trực tiếp khi triển khai các quy định kiểm soát khí thải phương tiện.

Theo đó, UBND TP.HCM giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy theo đúng lộ trình, hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

Sở Xây dựng có trách nhiệm rà soát, xây dựng phương án phát triển, phân bố mạng lưới cơ sở kiểm định phù hợp với mật độ phương tiện, dân cư và khu vực tập trung đông công nhân, người lao động. TP.HCM cũng nghiên cứu giải pháp xã hội hóa, tận dụng hệ thống cơ sở bảo hành, bảo dưỡng, sửa chữa đủ điều kiện để tham gia hoạt động này.

Để hạn chế tình trạng tập trung đông người, quá tải tại các cơ sở kiểm định, Sở Xây dựng được giao xây dựng phương án tổ chức kiểm định ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ; nghiên cứu ứng dụng đăng ký trực tuyến, đặt lịch trước và các giải pháp phù hợp khác.

Cùng với đó, Sở Xây dựng phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao xây dựng nội dung tuyên truyền thống nhất, chính xác, dễ tiếp cận về lộ trình, tiêu chuẩn khí thải, đối tượng, địa điểm, quy trình, chi phí kiểm định và phương án xử lý đối với phương tiện không đạt yêu cầu.

Xe máy chiếm số lượng lớn trong tổng phương tiện lưu thông tại TP.HCM, đặt ra yêu cầu kiểm soát khí thải để cải thiện chất lượng không khí.

Đáng chú ý, UBND TP.HCM giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Xây dựng và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp đối với người dân, công nhân, người lao động có thu nhập thấp chịu tác động của việc triển khai kiểm định khí thải.

Các hình thức hỗ trợ được nghiên cứu gồm hỗ trợ phí kiểm định lần đầu, hỗ trợ một phần chi phí sửa chữa đối với trường hợp khó khăn; cơ chế thu cũ - đổi mới, tín dụng ưu đãi, hỗ trợ trả góp khi chuyển đổi sang phương tiện điện hoặc phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Việc triển khai phải căn cứ khả năng cân đối ngân sách và quy định pháp luật.

TP.HCM cũng nghiên cứu huy động nguồn lực xã hội hóa, khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức tín dụng, nhà sản xuất và nhà phân phối phương tiện tham gia các chương trình hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cho người lao động.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng được giao nghiên cứu, đề xuất giải pháp hỗ trợ kỹ thuật, bảo dưỡng, sửa chữa và chuyển đổi phương tiện phát thải cao, nhất là đối với người lao động có thu nhập thấp; báo cáo UBND TP.HCM những nội dung vượt thẩm quyền.

Kiểm soát khí thải, phát triển vùng phát thải thấp và hỗ trợ chuyển đổi phương tiện là những nội dung được đặt ra trong lộ trình giao thông xanh của TP.HCM.

Để chính sách được triển khai đồng bộ, Sở Nội vụ được giao phối hợp với Liên đoàn Lao động TP.HCM và các đơn vị liên quan theo dõi tình hình công nhân, người lao động, doanh nghiệp; tổ chức tuyên truyền, phổ biến chính sách tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu vực tập trung đông lao động. 

Các đơn vị có trách nhiệm nắm bắt, tổng hợp khó khăn, kiến nghị, nhất là về chi phí kiểm định, sửa chữa, thay thế phương tiện và khả năng tiếp cận chính sách hỗ trợ, để tham mưu UBND TP.HCM xử lý.

Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM và Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM phối hợp tuyên truyền, khuyến khích doanh nghiệp hướng dẫn người lao động kiểm định, bảo dưỡng phương tiện và bố trí thời gian phù hợp, tránh ảnh hưởng hoạt động sản xuất, kinh doanh. UBND các xã, phường, đặc khu tập trung tuyên truyền tại khu dân cư, khu nhà trọ, thông tin rõ lộ trình, địa điểm, chi phí, tiêu chuẩn kiểm định và chính sách hỗ trợ khi được ban hành.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và thiết bị kiểm định; Sở Y tế tuyên truyền tác động của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe; Công an TP.HCM phối hợp chia sẻ dữ liệu, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo quy định.

Theo Mỹ Quỳnh-Báo Xây Dựng