Theo đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn Hải Phòng), muốn đất nước phát triển, xã hội có kỷ cương thì pháp luật phải được thượng tôn, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Đại biểu Vũ Văn Tiến (Đoàn Hải Phòng) phát biểu thảo luận. Ảnh: Như Ý.

Tuy nhiên, xử phạt không chỉ nhằm răn đe mà còn phải góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, ngăn ngừa tái phạm; xử phạt thế nào cho thấu tình, đạt lý để người làm sai phải chịu trách nhiệm nhưng vẫn có cơ hội khắc phục, sửa sai. 

"Mấu chốt là làm sao để người vi phạm nhận ra lỗi lầm, tự giác chấp hành và không tái phạm. Giữ nghiêm kỷ cương, phép nước mà người dân vẫn yên tâm làm ăn, sinh sống", đại biểu nói.

Về việc nâng mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân, tổ chức, theo ông Tiến, dự thảo đề xuất nâng mức trần phạt tiền cao nhất trong xử lý vi phạm hành chính từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức, tức tăng 50% so với quy định hiện hành.

"Với những hành vi cố tình vi phạm, thu lợi bất chính, gây hậu quả nghiêm trọng thì phải xử lý nghiêm. 

Tuy nhiên, cùng số tiền phạt, với các tập đoàn lớn thì chẳng thấm vào đâu, còn với người lao động, hộ kinh doanh nhỏ lại là cả một gánh nặng. Với những trường hợp có thể khắc phục, họ cần một con đường để sửa sai, thay vì thấy "món nợ" không có cách nào trả được", đại biểu nêu quan điểm.

Chính vì lẽ đó, đại biểu đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ tác động của việc nâng mức phạt tiền tối đa, bảo đảm mức phạt tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm và có tính khả thi khi thi hành.

Đồng thời, cần rà soát các quy định về hoãn, giảm, miễn và nộp tiền phạt nhiều lần. Đặc biệt, cần cân nhắc điều kiện phải nộp ít nhất 40% số tiền phạt trong lần đầu và thời hạn nộp tối đa 6 tháng, để người thực sự gặp khó khăn vẫn có khả năng chấp hành, nhưng vẫn không tạo kẽ hở cho người cố tình vi phạm lợi dụng.

Các đại biểu tham dự phiên họp chiều 4/11. Ảnh: Media Quốc hội.

Về hoàn thiện cơ chế bảo vệ, hoàn tiền cho người dân nếu quyết định xử phạt không chính xác, đại biểu Vũ Văn Tiến cho rằng, xử phạt mới chỉ giải quyết phần ngọn, còn giải pháp từ gốc rễ là nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân, hoàn thiện hạ tầng và khắc phục những bất cập từ chính sách đến khâu tổ chức thực thi.

Theo đại biểu, người dân có trách nhiệm tuân thủ pháp luật, nhưng cơ quan quản lý cũng phải bảo đảm những quy định đặt ra gắn với đời sống, sinh hoạt, có tính khả thi và tạo điều kiện để người dân chấp hành.

Thực tế, có những vi phạm xuất phát từ thói quen, sự chủ quan, nhưng cũng có những nguyên nhân khách quan cần được nhìn nhận thấu đáo. Thậm chí, có trường hợp bị xử phạt không đúng quy định, hoặc rơi vào tình huống vi phạm ngoài ý muốn.

Vấn đề đặt ra là, khi người dân cho rằng mình bị xử phạt không đúng do những yếu tố khách quan, bất khả kháng, ai có trách nhiệm xác minh, giải quyết và trong thời hạn bao lâu? 

Đại biểu ghi nhận dự thảo Luật đã quy định trách nhiệm chứng minh vi phạm thuộc về người có thẩm quyền xử phạt; quy định về những trường hợp không xử phạt, quyền yêu cầu cung cấp chứng cứ, hủy bỏ quyết định và bồi thường thiệt hại.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị quy định cụ thể hơn trách nhiệm kiểm tra, xác minh các yếu tố khách quan có liên quan; bảo đảm người dân được tiếp cận đầy đủ chứng cứ làm căn cứ xử phạt và có thời hạn rõ ràng để giải quyết phản ánh về sai sót.

Trường hợp xác định quyết định xử phạt trái pháp luật, phải kịp thời hủy bỏ, hoàn trả tiền phạt đã nộp; nếu gây thiệt hại thì giải quyết bồi thường theo quy định. 

"Không thể để người dân phải mất thời gian, công sức, tiền bạc chỉ để chứng minh mình không có lỗi, trong khi sai sót lại không phải do họ gây ra", ông Tiến nói.  

Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn Quảng Trị). Ảnh: Media Quốc hội.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn Quảng Trị) cho biết thống nhất cao với nhiều nội dung đã được tiếp thu, chỉnh lý trong dự thảo.

Về xử phạt không lập biên bản đối với vi phạm phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, ông Vũ tán thành việc cắt giảm thủ tục nhưng cần bảo đảm người vi phạm được biết chứng cứ và được trình bày ý kiến.

Theo ông, người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm, nhưng khoản 3 Điều 44 chỉ cho người vi phạm quyền được yêu cầu cung cấp kết quả.

Theo Văn Duẩn-Báo Xây Dựng