Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 163/TB-VPCP ngày 1/4 kết luận của Thường trực Chính phủ về tình hình triển khai Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM.
Xử lý vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng các dự án đường sắt. Ảnh: VGP.
Theo kết luận, các dự án đường sắt hiện nay có quy mô đầu tư lớn, tính chất phức tạp, yêu cầu kỹ thuật cao, phạm vi triển khai rộng và liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp quản lý. Vì vậy, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục chủ động, tích cực xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình chuẩn bị đầu tư và tổ chức thực hiện; đồng thời vận dụng linh hoạt các cơ chế, chính sách theo quy định nhằm bảo đảm tiến độ đề ra.
Việc triển khai các dự án phải bảo đảm hài hòa giữa tiến độ và chất lượng, tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật, nâng cao hiệu quả đầu tư, tránh thất thoát, lãng phí. Công tác kiểm tra, giám sát cần được tăng cường xuyên suốt nhằm phòng ngừa tiêu cực, tham nhũng và lợi ích nhóm.
Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, tiêu chí kỹ thuật đối với các loại hình đường sắt, bảo đảm đồng bộ, thống nhất trên phạm vi cả nước.
Hệ thống tiêu chuẩn phải phù hợp với xu hướng công nghệ hiện đại, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp đường sắt trong nước, nâng cao hiệu quả đầu tư, khai thác. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 10/4 để phục vụ công tác chuẩn bị và triển khai các dự án trong thời gian tới.
Các bộ, ngành liên quan được giao tiếp tục rà soát, hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định, tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, bảo đảm quy trình thực hiện minh bạch, rõ ràng, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. Việc bố trí nguồn vốn cần kịp thời, đáp ứng yêu cầu tiến độ và hiệu quả đầu tư.
Bộ Xây dựng, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam khẩn trương xác định nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các dự án, bao gồm đội ngũ kỹ sư, thạc sĩ, công nhân kỹ thuật và lái tàu.
Kết luận cũng nhấn mạnh yêu cầu huy động đa dạng các nguồn lực tài chính cho phát triển đường sắt, bao gồm ngân sách nhà nước, vốn tư nhân, hợp tác công tư (PPP), vốn ODA và phát hành trái phiếu.
Việc lựa chọn phương án tài chính cần phù hợp với từng dự án cụ thể, tối ưu hóa hiệu quả đầu tư cả ở cấp dự án và tổng thể hệ thống đường sắt quốc gia, đồng thời tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển công nghiệp đường sắt và nâng cao năng lực nội địa hóa.
Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Thường trực Chính phủ yêu cầu bám sát chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị.
Bộ Xây dựng khẩn trương có báo cáo đầy đủ và thể hiện rõ chính kiến lựa chọn công nghệ, đối tác cung cấp, chuyển giao công nghệ của dự án; báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ.
Các địa phương tiếp tục triển khai công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 98/TB-VPCP ngày 5/3.
Về dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ Xây dựng chỉ đạo Ban Quản lý dự án, Tư vấn khẩn trương hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi đầu kỳ, bàn giao mốc giải phóng mặt bằng các đoạn tuyến ổn định cho các địa phương.
Thành phố Hải Phòng chủ động huy động nguồn lực, phối hợp với Bộ Xây dựng tổ chức nghiên cứu, triển khai đầu tư tuyến nhánh ga Nam Hải Phòng nối ga Nam Đồ Sơn bảo đảm khai thác dự án đồng bộ, hiệu quả, chống lãng phí tiêu cực trong quá trình triển khai.
Bộ Xây dựng, Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính chủ động trao đổi, làm việc với các cơ quan liên quan của phía Trung Quốc để thúc đẩy triển khai Dự án; tiếp tục phát huy vai trò của Ủy ban Liên hợp hợp tác đường sắt Việt - Trung; khẩn trương đàm phán cấp kỹ thuật để tiến tới đàm phán ký Hiệp định nối ray, xây dựng cầu đường sắt qua biên giới.
Các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam chủ động, tích cực triển khai công tác GPMB và di dời công trình điện có điện áp từ 110 kV trở lên theo các cơ chế đã được Quốc hội chấp thuận.
Về tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng; Móng Cái - Quảng Ninh - Hải Phòng, Bộ Xây dựng tiếp tục chủ trì phối hợp với Bộ Ngoại giao làm việc với phía Trung Quốc để ký kết Thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật; chỉ đạo Tư vấn khẩn trương hoàn thiện báo cáo đầu kỳ trong tháng 4/2026, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm hoàn thành quy hoạch trong năm 2026; đồng thời triển khai các thủ tục để lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi các dự án.
UBND tỉnh Quảng Ninh, UBND TP Hải Phòng khẩn trương hoàn thiện các thủ tục theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng để giao UBND tỉnh Quảng Ninh làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án Móng Cái - Quảng Ninh - Hải Phòng theo quy định của pháp luật.
Đối với các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM, hai địa phương tiếp tục chủ động tổ chức triển khai theo thẩm quyền, bảo đảm tiến độ và chất lượng các tuyến.
Đối với Đề án tái cơ cấu Tổng công ty đường sắt Việt Nam, Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét; đồng thời báo cáo Thủ tướng về đề xuất giao doanh nghiệp làm cơ quan chủ quản Dự án Tổ hợp công nghiệp đường sắt.
Bộ Công thương hoàn thiện Đề án phát triển công nghiệp đường sắt, bảo đảm đúng quy trình, thủ tục.
Theo Mai Thu-Báo Xây Dựng
